Ben ik te jong hiervoor?

Je bent achter in de twintig of in de dertig, en toch herken je iets waarvan je niet wist dat het al kon beginnen. Over perimenopauze, vroege signalen en het gevoel dat je “gek wordt”.

Je bent achter in de twintig, misschien in de dertig. Je cyclus doet opeens vreemd, je slaapt slechter dan ooit, je stemming slaat sneller om dan vroeger en af en toe voel je een hitte opkomen die je niet kan verklaren. Je zoekt het op, en het eerste wat je tegenkomt is: menopauze. Maar je bent toch veel te jong daarvoor? Die vraag — “ben ik te jong hiervoor?” — komt vaker voor dan je denkt, en het antwoord is minder eenvoudig dan een simpel ja of nee.

Wat is perimenopauze precies?

Perimenopauze is de overgangsperiode vóór de allerlaatste menstruatie: de jaren waarin de eierstokken geleidelijk minder voorspelbaar oestrogeen en progesteron aanmaken, terwijl de cyclus nog altijd aanwezig is. Voor de meeste vrouwen begint dit ergens in de veertig, soms al vanaf de late jaren dertig. Bij een kleinere groep vrouwen beginnen de eerste schommelingen eerder — dat heet dan vroege perimenopauze.

Het verschil met menopauze en postmenopauze

Menopauze is geen periode, maar één exact moment: de dag waarop het precies twaalf maanden geleden is dat je voor het laatst ongesteld werd. Alles daarvóór — soms maanden, soms wel tien jaar — is perimenopauze. Alles daarná is postmenopauze. Veel van de klachten die mensen aan “de overgang” toeschrijven, spelen zich dus eigenlijk af in deze aanloopfase, terwijl de cyclus op het oog nog gewoon doorloopt.

De vroege signalen die vaak over het hoofd worden gezien

Een onregelmatiger wordende cyclus is het bekendste signaal, maar lang niet het enige. Hevigere PMS-klachten, slaap die opeens minder diep aanvoelt, stemmingswisselingen die feller lijken dan vroeger, concentratieproblemen, nieuwe hoofdpijn of migraine rond je cyclus, hartkloppingen, of een merkbare dip in zin in seks — het zijn allemaal signalen die evengoed aan hormoonschommelingen kunnen liggen. Omdat ze zich vaak sluipend voordoen, en op zichzelf ook heel andere oorzaken kunnen hebben, worden ze zelden in één adem met de overgang genoemd.

Waarom “ben ik te jong hiervoor” zo vaak de eerste gedachte is

Het beeld van de overgang is lang vastgeklonken aan “vrouwen van vijftig”, en dat beeld klopt voor de meeste vrouwen ook wel voor het moment van de laatste menstruatie zelf. Maar perimenopauze is per definitie de fase ervoór — en die begint voor veel vrouwen al jaren eerder dan ze zelf hadden verwacht. Als klachten zich dan aandienen in je twintiger of dertiger jaren, is “te jong voor de overgang” vaak ook de eerste reactie van een huisarts, met als gevolg dat klachten toegeschreven worden aan stress, burn-out of “gewoon een drukke periode”.

Wat als je jezelf hierin herkent?

Belangrijk om helder te zijn: klachten op deze leeftijd betekenen niet automatisch dat je in perimenopauze zit. Schildklierproblemen, PCOS, chronische stress en andere oorzaken geven vaak een vergelijkbaar klachtenbeeld, en verdienen evengoed onderzoek. Wat wél belangrijk is: je klachten zijn niet overdreven, en je bent niet “te jong om iets te mankeren”. Hou een paar weken bij wanneer welke klachten opduiken — de tracker op deze site is daar specifiek voor gemaakt — en neem dat overzicht mee naar een arts. Een concreet overzicht maakt het voor een arts makkelijker om de juiste richting te onderzoeken, in plaats van los van elkaar staande klachten.

Of de oorzaak nu hormonaal is of iets anders, je hoeft niet te wachten tot je “oud genoeg” bent om serieus genomen te worden. In Hormonen In Balans lees je hoe hormonale schommelingen zich door de jaren heen kunnen uiten, en wat daarbij kan helpen.

Deze informatie is bedoeld ter oriëntatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bronnen: Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG).

Alle artikelen