Bestaat de mannelijke overgang eigenlijk wel?
Ook mannen krijgen te maken met hormonale veranderingen naarmate ze ouder worden — al verloopt dat heel anders dan bij vrouwen.
Wanneer we het woord menopauze horen, denken we meestal aan vrouwen. Maar ook mannen krijgen te maken met hormonale veranderingen naarmate ze ouder worden. Soms wordt daarvoor het woord andropauze gebruikt — al is dat woord eigenlijk wat misleidend, want bij mannen is er geen duidelijk moment waarop de voortplanting stopt, zoals bij vrouwen.
Geen mannelijke menopauze
Bij vrouwen is de menopauze een duidelijk biologisch proces: de menstruatie stopt uiteindelijk doordat de eierstokken veel minder oestrogeen produceren. Bij mannen verloopt het anders. De productie van testosteron neemt bij veel mannen geleidelijk af met de leeftijd — niet van de ene dag op de andere, en een man blijft doorgaans testosteron en zaadcellen produceren. Daarom spreken artsen liever over een leeftijdsgerelateerde daling van testosteron dan over een echte mannelijke menopauze.
Wat doet testosteron?
Testosteron speelt onder andere een rol bij de opbouw van spiermassa, botgezondheid, libido en de aanmaak van rode bloedcellen, en heeft ook invloed op energie en stemming. Wanneer het testosterongehalte te laag wordt, kunnen sommige mannen klachten ervaren: minder zin in seks, erectieproblemen, minder energie, verlies van spiermassa, stemmingsveranderingen of concentratieproblemen.
Belangrijke nuance: niet elke klacht bij een ouder wordende man komt door een tekort aan testosteron. Vermoeidheid kan bijvoorbeeld ook te maken hebben met stress, slaaptekort, overgewicht of medicatie.
Waarom merken sommige mannen het meer dan anderen?
Net zoals de menopauze niet voor elke vrouw hetzelfde verloopt, is ook de hormonale veroudering bij mannen heel persoonlijk. Leefstijl en gezondheid hebben invloed op hoe iemand zich voelt — een man die weinig beweegt, slecht slaapt en veel stress ervaart, voelt zich vaak heel anders dan een leeftijdsgenoot die regelmatig beweegt en gezond leeft.
De stille verandering
Over hormonale veranderingen bij mannen wordt vaak minder gesproken dan bij vrouwen. Een man die merkt dat zijn energie afneemt, denkt misschien: ik word gewoon ouder, of: ik moet me niet aanstellen. Daardoor blijven klachten vaak lang onbesproken, ook omdat de maatschappij mannen soms het gevoel geeft dat ze sterk en energiek moeten blijven.
Is testosteron de oplossing?
Wanneer een man klachten heeft die mogelijk samenhangen met een laag testosterongehalte, kan een arts dit onderzoeken via bloedonderzoek. Testosteronbehandeling kan voor sommige mannen met vastgesteld hypogonadisme een optie zijn — maar het is geen algemeen middel tegen ouder worden.
Ouder worden is geen ziekte
Een lager energieniveau of een ander seksueel verlangen kunnen gewoon bij het ouder worden horen. Dat betekent niet dat een man alle klachten maar moet accepteren: wanneer veranderingen plotseling optreden of het dagelijks leven flink beïnvloeden, is het de moeite waard om dit met een arts te bespreken.
Misschien kunnen we het daarom beter hebben over de hormonale overgang van de ouder wordende man — geleidelijk, persoonlijk, en het waard om er net zo open over te praten als over de veranderingen bij vrouwen.
Deze informatie is bedoeld ter oriëntatie en vervangt geen persoonlijk advies van een arts.
Kracht 